Za napięcie mięśniowe odpowiedzialny jest ośrodkowy układ nerwowy, który wysyła do mięśni impulsy nerwowe regulujące ich napięcie. Prawidłowe napięcie mięśniowe jest niezbędne dla prawidłowego rozwoju ruchowego i poznawczego dziecka. Niestety, czasem napięcie mięśniowe może być nieprawidłowe, czyli zbyt wysokie lub zbyt niskie. Takie zaburzenia napięcia mięśniowego mogą mieć różne przyczyny i skutki, dlatego wymagają odpowiedniej diagnozy i leczenia.

Prawidłowe napięcie mięśniowe u niemowląt

Napięcie mięśniowe u niemowląt zmienia się wraz z wiekiem i etapami rozwoju. Na początku życia niemowlę ma niskie napięcie mięśniowe, co pozwala mu na swobodne poruszanie się. Stopniowo napięcie mięśniowe wzrasta, co umożliwia dziecku zdobywanie nowych umiejętności ruchowych, takich jak podnoszenie głowy, siadanie, raczkowanie, stawanie i chodzenie. Prawidłowe napięcie mięśniowe u niemowląt pozwala na:

• utrzymanie równowagi i stabilności ciała
• kontrolę nad ruchami głowy, tułowia i kończyn
• dostosowanie się do zmieniających się pozycji i sytuacji
• eksplorację otoczenia i manipulację przedmiotami
• rozwój koordynacji wzrokowo-ruchowej i wzrokowo-przestrzennej
• rozwój mowy i komunikacji
• rozwój społeczny i emocjonalny

Rodzaje zaburzeń napięcia mięśniowego

Obniżone napięcie mięśniowe

Obniżone napięcie mięśniowe, zwane też hipotonią lub wiotkością mięśni, to stan, w którym mięśnie są zbyt słabe i nie mogą stawić oporu przed biernym rozciąganiem. Dziecko z obniżonym napięciem mięśniowym ma trudności z utrzymaniem pozycji i poruszaniem się, ponieważ nie może przezwyciężyć siły grawitacji. Objawia się między innymi:

• opóźnionym rozwojem psychoruchowym
• małą aktywnością ruchową i zainteresowaniem otoczeniem
• problemami z podnoszeniem i utrzymywaniem głowy
• problemami z siadaniem, raczkowaniem, stawaniem i chodzeniem
• problemami z koordynacją ruchową i manipulacją przedmiotami
• problemami z mową i komunikacją
• problemami z jedzeniem i połykaniem
• niską masą ciała i wzrostem
• wiotką i luźną skórą
• częstymi infekcjami i alergiami

Wzmożone napięcie mięśniowe

Wzmożone napięcie mięśniowe, zwane też hipertonią lub sztywnością mięśni, to stan, w którym mięśnie są zbyt napięte i nie mogą się rozluźnić. Dziecko z wzmożonym napięciem mięśniowym ma ograniczoną ruchomość i elastyczność stawów, ponieważ mięśnie są skurczone i oporne na rozciąganie. Wzmożone napięcie mięśniowe u niemowląt i dzieci objawia się między innymi:

• niespokojnym i płaczliwym zachowaniem
• częstym prężeniem się i zaciskaniem pięści
• krzyżowaniem lub prostowaniem nóg
• trudnościami z przyjmowaniem różnych pozycji i zmianą pozycji
• trudnościami z dostosowaniem się do bodźców zewnętrznych
• trudnościami z naśladowaniem ruchów i gestów
• opóźnionym rozwojem psychoruchowym
• problemami z mową i komunikacją
• problemami z jedzeniem i połykaniem
• skłonnością do drgawek i spastyczności

Objawy obniżonego napięcia mięśniowego

Niektóre z objawów obniżonego napięcia mięśniowego to:

• mała siła i wytrzymałość mięśniowa
• mała aktywność ruchowa i zainteresowanie otoczeniem
• opóźniony rozwój psychoruchowy
• problem z podnoszeniem i utrzymywaniem głowy
• problem z siadaniem, raczkowaniem, stawaniem i chodzeniem
• problem z koordynacją ruchową i manipulacją przedmiotami
• problem z mową i komunikacją
• problem z jedzeniem i połykaniem
• niska masa ciała i wzrost
• wiotka i luźna skóra
• częste infekcje i alergie

Objawy wzmożonego napięcia mięśniowego

Niektóre z objawów wzmożonego napięcia mięśniowego to:

• duża siła i napięcie mięśniowe
• niespokojne i płaczliwe zachowanie
• częste prężenie się i zaciskanie pięści
• krzyżowanie lub prostowanie nóg
• trudność z przyjmowaniem różnych pozycji i zmianą pozycji
• trudność z dostosowaniem się do bodźców zewnętrznych
• trudność z naśladowaniem ruchów i gestów
• opóźniony rozwój psychoruchowy
• problem z mową i komunikacją
• problem z jedzeniem i połykaniem
• skłonność do drgawek i spastyczności

Podsumowanie

Napięcie mięśniowe to stan pobudzenia mięśni, który umożliwia im wykonywanie ruchu i przeciwstawianie się sile grawitacji. Prawidłowe napięcie mięśniowe jest niezbędne dla prawidłowego rozwoju ruchowego i poznawczego dziecka. Niestety, czasem napięcie mięśniowe może być nieprawidłowe, czyli zbyt wysokie lub zbyt niskie. Takie zaburzenia napięcia mięśniowego mogą mieć różne przyczyny i skutki, dlatego wymagają odpowiedniej diagnozy i leczenia. Rehabilitacja dzieci i niemowląt z zaburzeniami napięcia mięśniowego polega na stosowaniu metod i technik, które mają na celu poprawę funkcjonowania ruchowego, poznawczego, społecznego i emocjonalnego dziecka.